Energie: tanker om tanker

Terug naar af. Hoewel beleggers op het moment van de ondertekening van het protocolakkoord tussen de twee strijdende partijen een diepe zucht van opluchting hadden geslaakt, is het opnieuw tot schermutselingen gekomen in de Straat van Hormuz. En net als elders geldt in het land van het zwarte goud de regel van de scheikundige Lavoisier: de beperking van het aanbod veroorzaakt diverse problemen in de hele energiewaardeketen die geanalyseerd moeten worden.

We moeten nog weten met welk niveau van schaarste de oliemarkten te maken hebben. Op 2 september zei Chris Wright, de Amerikaanse minister van Energie, dat er twee dagen eerder, op maandag 31 augustus, 17 miljoen vaten per dag door de Straat waren gegaan. Tegelijkertijd blijkt uit het laatste maandrapport dat er volgens het Internationaal Energieagentschap in augustus elke dag gemiddeld 7,6 miljoen langs deze zeearm waren gepasseerd, ongeveer 13 miljoen vaten minder dan in de periode vóór het conflict.

Wie spreekt de waarheid? De werkelijkheid ligt waarschijnlijk tussen deze twee schattingen omwille van de dark crossing, waarbij boten door de Straat varen met alle lichten gedoofd en transponders uitgeschakeld. Om meer duidelijkheid te krijgen voerde de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs een onderzoek uit waarin de gegevens van het gespecialiseerde bureau Kepler werden gecombineerd met ramingen uit het verleden, om elke methodologische vooringenomenheid te elimineren. Analisten gaan er dan ook van uit dat de export eind augustus weer op 15 miljoen vaten per dag zit.

Maar begin september verslechterde de situatie aanzienlijk; de twee hoofdrolspelers pasten het vergeldingsrecht toe, maar dan met schepen: tanker om tanker. In het licht van deze opflakkering van de spanningen bereikte de 'gedateerde' Brent, als weerspiegeling van de fysieke contacten, op het moment van schrijven de $ 125/vat, gevolgd door een 'papieren vat*' van $ 103/vat. En de twee veiligheidsbuffers die de schade tijdens de eerste fase van het conflict hadden beperkt, zijn niet repliceerbaar: de Amerikaanse strategische voorraden staan op hun laagste peil in vierenveertig jaar en de Chinese import ligt 20% onder het niveau van augustus 2025, op het moment dat de Houthi’s terrein winnen in de Straat van Bab el-Mandeb.

De stijging van de Brent-prijzen is slechts het topje van de ijsberg: omdat de spookschepen voornamelijk ruwe olie vervoeren, blijft de LNG-export wanhopig op een dieptepunt van zo'n 20% van het gemiddelde van voor het conflict, nog steeds volgens Goldman Sachs. En dat Qatar zich blijft beroepen op overmacht zorgt voor een felle concurrentie tussen de Europese en Aziatische gaskopers met als enige aanpassingsvariabele de prijzen. Die bedraagt in Europa ongeveer € 80/MWh om de methaantankers aan te trekken, op het moment dat de Europese tanks nauwelijks gevuld zijn: bij de laatste telling staan ze op 64% van hun maximum, ofwel 18 punten onder het gemiddelde over vijf jaar in deze periode van het jaar.

Maar het zijn vooral de geraffineerde producten die voor fysieke spanningen zorgen. Naast de blokkade van de Straat van Hormuz hebben ze ook te lijden onder de aanvallen op de Russische productiecapaciteit. Raffinage, een cyclische activiteit bij uitstek, kent bijgevolg nooit eerder geziene marges van ongeveer $ 40/vat aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. En binnen het downstream-complex is het diesel waarvan de voorraden het kleinst zijn. Daardoor is de prijs in de Verenigde Staten spectaculair gestegen tot meer dan 6 dollar per gallon**, boven het vorige record uit 2023.

Omdat de Amerikaanse regering de situatie niet met geweld kon deblokkeren, besloot ze haar strategie aan te passen door gebruik te maken van financiële wapens. Scott Bessent sprak van een "economische D-Day" op 24 augustus, omdat hij van mening was dat het bankroet van Iran "in een versnellingsfase zit". De VS dreigde in het bijzonder met zogeheten secundaire sancties tegen de partnerentiteiten van zijn tegenstander. Daarbij zijn alle ogen natuurlijk gericht op China, waar kleine particuliere raffinaderijen het grootste deel van de Iraanse ruwe olie consumeren, terwijl beide leiders elkaar op 24 september moeten ontmoeten.

De centrale banken van hun kant, ook al zijn ze slecht uitgerust in geval van een aanbodschok, kunnen niet werkeloos toekijken, geconfronteerd met de impact van de prijzen van koolwaterstoffen op de inflatie. Het is in deze context dat de ECB en de Fed beurtelings hun beleidsrente hebben opgetrokken en hun inflatievooruitzichten hebben verhoogd***. Het pijnpunt van de oorlog blijft voor deze monetaire instellingen de tweederonde-effecten en uiteindelijk het niet bestendigen van de inflatieverwachtingen. In dat opzicht stijgen de inflatieforwards voor 5 jaar over 5 jaar, marktindicatoren die ruimschoots worden gevolgd door beleggers, met 10 bp tot 2,15% in Europa en blijven ze sinds het begin van het jaar stabiel op 2,4% in de Verenigde Staten.

In afwachting van een hypothetisch indirect effect van het optrekken van de beleidsrente op de prijs van koolwaterstoffen, heeft de Europese Commissie deze zomer terecht een plan gepubliceerd voor de elektrificatie van het gebruik om elektronen meer te laten doorwegen ten opzichte van moleculen. Daarin wordt niet alleen verwezen naar decarbonisatie, maar ook naar bevoorradingszekerheid.

Deze energie-veerkracht is, zoals verwacht, een centraal thema geworden voor de regeringen van de zone en verwijst naar het rapport-Draghi dat twee jaar geleden werd gepubliceerd. Dit initiatief is een structurele ondersteuning van investeringen, die meerdere jaren zal beslaan en betrekking zal hebben op tal van aanverwante sectoren (infrastructuur, generatie, opslag, enz.). Dat schept nieuwe kansen voor beleggers die hun blootstelling aan de technologiesector willen diversifiëren, in de context van een onovertroffen consensus****…

*Future Brent, deadline november;

**Crack diesel van $ 100/vat;

***2,6% in Europa in 2027 voor de core HICP, 2,5% in de Verenigde Staten voor de core PCE;

****Volgens de laatste peiling van Bank of America is de blootstelling aan de halfgeleidersector de meest voorkomende positie.

Pierre Pincemaille, Algemeen Secretaris van Gestion. Het opstellen werd afgerond op 18 september 2026.

De prestaties uit het verleden houden geen voorspelling in met betrekking tot de toekomstige prestaties. De beheerkosten zijn inbegrepen in de prestaties. De rendementen worden berekend door DNCA Finance. Dit promotiedocument is een vereenvoudigde voorstellingstool en vormt noch een aanbod om in te schrijven, noch een beleggingsadvies.

DNCA Investments is een handelsmerk van DNCA Finance.